Kullanıcı Deneyimi (UX) Yazımı

UX Yazımı Nedir?

Gelişmeye hız kesmeden devam eden teknoloji bireylere daha iyi hizmet etmeyi amaçlarken kimi zaman dijital alanda birtakım karmaşalarla karşılaşmaya da sebebiyet verebilir. Hâliyle kullanıcılar hem daha doğal hem akıcı ve anlaşılır deneyim yaşamayı mümkün kılan ürünlere rağbeti artırırlar. Teknolojiyle olan etkileşimde artışın gözlenmesi iletişim biçimlerindeki birtakım farklılaşmalar yeni disiplinlere duyulan gereksinimi de gündeme taşır.

Bu çerçevede gün be gün önemini artıran UX yazımı, bazı kişilerce ismi yeni duyulan bir kavram. Bu kavramı ve kavramın getirilerini iyi bilmek ürün tasarımında bilinç kazanmayı mümkün hâle getirir. UX yazımı ya da diğer bir deyişle “UX writing nedir?” sorusunun cevabı kısaca kullanıcı deneyimi tasarımı olarak verilebilir. Tasarım sektöründe gitgide önem kazanan ve kullanıcı deneyimi tasarımlarını iyileştirmeyi sağlayan bu disiplin ürün ve teknoloji ilişkilerinin düzenlenmesini amaçlar.

“UX ne demek?” sorusunun cevabıyla başlamak UX yazımının daha iyi anlaşılmasını sağlayacak. UX, kullanıcı deneyimi anlamına gelen bir sözcük. Pek çok kişi tarafından yanlış algılanan söz konusu kavram aslında “önce insan” yaklaşımını benimser ve kullanıcıların ürünlerle etkileşimlerinin tepeden tırnağa desteklenmesini vurgular. Tasarım laboratuvarı direktörü Don Norman, kullanıcı deneyimi kavramının 1990’larda literatüre girmesini sağlamıştır. 

Kullanıcı deneyiminin hedefi herhangi bir ürünü geliştirmek ya da daha iyi hâle getirmek amacıyla stratejik tasarım gerçekleştirmek. Bu tasarımla beraber baştan sona dek ilgili kitleye en iyi deneyimi sunmak da UX hedefleri arasında kendine yer bulur.

UX Yazımı Neden Önemlidir?

UX yazımı yapmacık bir iletişimden ve şaşaalı söz öbeklerinden arınmış, odağına kullanıcı faydasının alındığı bir disiplin. Kullanıcının işlevselliğini artırmak için, ilgili disiplin ürünü daha etkili bir hâle getirilir. UX writing ile kullanıcının faydası ve memnuniyeti ön planda tutulur. Aynı zamanda metinler çok daha anlaşılır ve akıcı hâle getirilebilir. UX yazımı ile düzenlenebilecek olanlar aşağıdaki gibi sıralanabilir:

• Ses, ton ve hitaplardaki tutarsızlıklar
• Düşük cümleler
• Dilbilgisi ve yazım hataları
• Kullanılması ve kullanılmaması gereken sözcükler
• Standartlaşmamış isimlendirmeler
• Kültürel alışkanlıkların meydana getirdiği problemler
• Yazılı ve görsel iletişim dilinde bulunan uyumsuzluklar
• Geçmiş deneyimlerden kaynaklanan beklentiler
• Ekip içerisindeki pozisyonlar arasında oluşan çıkar çatışmaları

UX writing ile bir dil tasarımı gerçekleştirilir. Bu iletişim tarzı, kullanıcının bilinçli bir biçimde yönlendirilmesini ve rahatlamasını sağlarken zihninde birtakım soru işaretlerinin oluşmamasına dikkat eder. Bunun yanı sıra bir sohbet dili de oluşturulur. Ürün konuştuğunda kullanıcıyla etkileşime girme oranı artış gösterir. Tek başına kullanılacak konuşma dili ya da yazma dili tasarımı elbette deneyim tasarımında fonksiyonellik göstermez. Bunun için sohbet dili tasarımı UX yazımında önemli.

UX yazımı, hem üretim hem tasarım döngüsü içerisinde çok mühim bir konuma sahip. UX metinleri sayesinde kullanıcılar, kafa karışıklığı yaşamadan gerekli bilgi ve yönergeleri alabilirler. UX metinlerinde derin bir anlam bulunmaz; anlatım açık, kısa ve öz olur. Yani kullanıcı bu metinlerden yola çıkarak sezgisel bir biçimde site içerisinde gezinebilir. Bu sebeple UX yazımının ürünün ses tonunu canlandırması ve aynı zamanda kullanıcı odaklı olması işleri kolaylaştırır.

UX Yazımı Örnekleri Nelerdir?

Kullanıcılar bir site içerisinde hareket ederken nerede ne yapmaları gerektiğini ya da nerede ne ile karşılaşabileceklerini bilmek isterler. UX yazımı örnekleri çok daha iyi bir performans sergileyebilmek adına yol gösterici olabilir. Bu örneklerden biri, üyelik girişi üzerinden verilebilir. Kullanıcı üye olduğu bir siteye giriş yaparken karşısında “Sepete eklediğiniz ürünü satın almak istiyorsanız lütfen giriş yapınız.” gibi bir uzun bir cümle görmeyi pek de istemez.

Bunun yerine “Devam etmek için lütfen giriş yapın.” cümlesi kullanıcıya daha çok hitap eder. Aynı şekilde ödeme ya da başvuru gibi işlemler esnasında ekranda beliren “İşleminiz tamamlanıyor…” tarzı basit ve kısa bir bilgilendirme metni oldukça ideal. Yönlendirme gerçekleştirirken “Lütfen bekleyiniz”, yapılan işlem tamamlandığında “İşleminiz tamamlandı.”, ilerleme aşamasında “Devam etmek için tıklayın.” gibi son derece açık ve net metinler başarılı UX yazımı örnekleri arasında yer alır.

UX Yazımı Süreci

Bir UX yazarı söz konusu metinleri bazı süreçlerden geçerek oluşturur. Bu süreç; markanın değer faktörlerini, görsel tasarım dilini, kurumsal kimliğini, anahtar niteliklerini ve markanın kendisini tanımladığı ifadelerini incelemekle başlar. Markanın yakından tanınması, amacının ve ulaşmak istediği hedeflerinin doğru bir biçimde saptanması, hedef kitlesi, üslubu gibi kriterler UX yazımının etkili olması bakımından son derece önemli.

Eğer markanın yukarıda belirtilen unsurları henüz yoksa yazarın markayla birlikte bu unsurları biçimlendirmesi gerekir. Bunu yapmak ehemmiyet arz eder çünkü karakteri oturmamış bir marka adına ses tonu, üslup ve iletişim tarzı oluşturmak çok zorlayıcı olur. Ayrıca, belirlenen karakter markanın imajına olumlu bir katkı sağlar. Bu sebeple markanın misyonu, vizyonu ve hitabetinin belirli olması UX yazısı oluşturmak için gerekli.

Kullanıcının güvenini kazanmak markanın öncelikli hedefleri arasında. Bunun için de doğru biçimlenmiş marka sesi meydana getirilmesi büyük önem taşır. Kullanıcıların ürüne güven duyması ve dahası o ürünü iyi anlaması için oluşturulacak metin sadelikten ve netlikten ödün vermeden meydana getirilir. Bir UX yazarı cümlelerini tümüyle markaya göre şekillendirir. Ancak bunu yaparken yazım kurallarına dikkat ederek, etkileyici ve doğrudan bilgi verici olmaya özen gösterir.

Markayla bağlantısı olmayan ifadelere yer vermek UX yazımında yapılmaması gereken hatalardan biri. Yazar, etkileyici olmak adına bu tür bir yanlışa düşmemesi gerekir. Kullanıcı sezgilerini etkin bir şekilde kullanabileceği, gezinti esnasında sıkılmadan işlerini halledebileceği ve en önemlisi karşısına çıkan metinleri hemen anlayabileceği bir site ya da uygulama içinde bulunmaktan keyif alır. Bu sebeple gerekli yönlendirmelerde kullanılan cümleler özenle düzenlenir.

Kullanıcı Deneyimi Yazım İpuçları

UX yazımı için lisans mezunu olmak gerekmez. Bu iş için yazma kabiliyetinin bulunması ve bazı ipuçlarının takip edilmesi yeterli olacak. Başarılı bir kullanıcı deneyimi yazımı gerçekleştirmek için öncelikle empatik olunmalı. Empati yeteneği gelişmiş kişiler bu işi daha rahat şekilde yapabilir. Çünkü kendilerini kullanıcının yerine koymak ve bir kullanıcının istek ve ihtiyaçlarını anlamak onlar için son derece kolay.

Empatiklikle beraber minimalist olmak başarılı UX yazımı açısından son derece önemli. Bir UX yazarının mottosu daima “daha az, daha fazladır.” cümlesinde saklı. UX yazısı hazırlamanın amacı zaten uzun uzadıya bilgi vermek değil. Bu sebeple verilmesi gereken bir bilgiyi ya da yönlendirmeyi en kısa yoldan yapmak bu işin altın kuralları arasında bulunur. Özgün, kısa, açık ve efektif bir metin kullanıcıya büyük fayda sağlar.

UX yazımı için mutlaka bir ekibe dahil olunur. Bu sebeple söz konusu metni yazanlar ekip çalışması için kendilerini hazırlamalı. Tasarımcılar, teknik yazarlar, proje yöneticileri ve geliştiricilerden oluşan bu ekip birbirleriyle yakın temas hâlinde bulunurlar. Ekibin parçası olmak işlerin aksamaması adına önem taşır.

Meraklı olmak daha iyi bir metin oluşturmayı sağlar. Bu sebeple yazarın meraklı olması, metnin ilgi çekici, faydalı ve sıra dışı olmasına olanak tanır. Ayrıca açık fikirlilik, netlik ve oluşturuculuk da UX yazarının verimliliğini artıran etkenler.